Een enkele zilveren munt die in 1957 op een archeologische vindplaats in Maine werd ontdekt, blijft een verleidelijke aanwijzing in de eeuwenoude vraag of de Vikingen de staat hebben bereikt. De munt, gedateerd in de late Vikingtijd (ongeveer 793–1066 n.Chr.), Leidt tot discussie over de verkenning van de Vikingen buiten de gevestigde nederzettingen in Groenland en Newfoundland. Hoewel er geen sluitend bewijs bestaat van Noorse nederzettingen in Maine, suggereert de aanwezigheid van de munt mogelijk contact via handel of andere indirecte middelen.
De Maine Penny: een artefact van onzekerheid
De munt, die nu in het bezit is van het Maine State Museum, is geen ongerept relikwie. Het werd geslagen tijdens het bewind van Olaf III van Noorwegen (1066–1093) en draagt aan de ene kant een versleten kruis en aan de andere kant beschadigde gravures, waarschijnlijk met een afbeelding van Olaf zelf. De munt werd gevonden op de Goddard-site, een 12e en 13e-eeuws Indiaans handelscentrum in Brooklin, Maine. Een lekke band geeft aan dat het mogelijk als sieraad is gedragen, wat erop wijst dat het vóór de ontdekking vele malen van eigenaar is veranderd.
De toestand en locatie van de munt roepen vragen op over hoe deze naar Maine is gereisd. De Vikingen waren bekwame zeevaarders die tegen de 11e eeuw buitenposten vestigden in Groenland en Newfoundland (L’Anse aux Meadows), maar er zijn geen bevestigde nederzettingen of aanvullende artefacten die bewijzen dat de Vikingen verder naar het zuiden gingen.
Handelsroutes: de meest waarschijnlijke verklaring
Deskundigen zijn het er grotendeels over eens dat de munt Maine bereikte via inheemse handelsnetwerken in plaats van via directe Viking-reizen. Andrew Beaupré, curator van het Maine State Museum, legt uit dat Goddard een regionaal handelscentrum was, met goederen die zelfs van Newfoundland en Labrador stroomden. Andere inheemse artefacten die op de site zijn gevonden, bevestigen deze verbindingen.
Svein Gullbekk, een professor aan de Universiteit van Oslo, denkt dat de munt waarschijnlijk onder de indianen in omloop was als siervoorwerp en niet als betaalmiddel. Dit perspectief komt overeen met de versleten toestand en de lekmarkering van de munt. Joel Anderson, universitair hoofddocent aan de Universiteit van Maine, deelt deze mening en wijst op het gebrek aan andere Viking-gerelateerde vondsten in Maine.
Waarom dit ertoe doet: voorbij de mythe
De Maine Penny herinnert ons eraan dat Vikingreizen niet beperkt waren tot directe kolonisatie. Zelfs als de Vikingen zich niet in Maine vestigden, breidde hun invloed zich uit via handel en culturele uitwisseling met de inheemse bevolking. Het verhaal van de munt benadrukt de complexe onderlinge verbondenheid van oude culturen en de beperkingen van archeologisch bewijsmateriaal bij het reconstrueren van het verleden. Zonder verdere vondsten blijft de Maine Penny een fascinerend, maar niet doorslaggevend stukje van de puzzel.
De kwestie van de aanwezigheid van Viking in Maine gaat niet alleen over historische nauwkeurigheid. Het spreekt tot onze fascinatie voor verkenning, culturele verspreiding en de blijvende kracht van afzonderlijke artefacten om debat en verbeelding uit te lokken.
