Bultruggen in het westen van Canada demonstreren een opmerkelijk vermogen om zich aan te passen en te overleven door snel een geavanceerde jachttechniek – bellennetvoeden – onder hun sociale groepen te verspreiden. Dit gedrag, waarbij walvissen samen vissen vangen met wanden van bellen voordat ze naar boven stijgen om zich te voeden, is niet alleen instinctief; het wordt geleerd en gedeeld binnen walvisgemeenschappen, wat de kracht van culturele overdracht in het dierenrijk bewijst.
De verspreiding van een complexe vaardigheid
Het voeden met bellennetten wordt al tientallen jaren waargenomen onder bultruggen in Alaska, maar onderzoekers zijn onlangs getuige geweest van de explosieve adoptie ervan in de noordoostelijke Pacifische bevolking voor de kust van Canada. Vaststellen of dit onafhankelijke ontdekking of sociaal leren was, was van cruciaal belang, en een nieuwe studie bevestigt dit laatste.
Onderzoekers van de Universiteit van St. Andrews volgden van 2004 tot 2023 526 individuele walvissen in het Kitimat Fjord-systeem in British Columbia, waarbij ze unieke staartvinmarkeringen gebruikten om elk dier te identificeren. Uit de gegevens bleek dat meer dan 90% van de voederevenementen met bellennetten coöperatief verliep, wat erop wijst dat walvissen niet zomaar in dit gedrag terechtkomen; ze werken samen.
Gedreven door omgevingsstress
De toename van het voeren met bellennetten begon na 2014 en viel samen met een grote hittegolf op zee die de beschikbaarheid van prooien drastisch verminderde. Deze druk op het milieu heeft waarschijnlijk de verspreiding van de techniek versneld, omdat walvissen die zich aanpasten beter gepositioneerd waren om voedsel veilig te stellen.
“Door de hittegolf, toen de beschikbaarheid van prooien afnam, zou het vermogen van een walvis om zijn voedingsgedrag te veranderen hem helpen zijn dagelijkse calorie-inname op peil te houden”, zegt Éadin O’Mahony, een van de auteurs van het onderzoek.
Uit het onderzoek blijkt duidelijk dat walvissen de techniek hebben overgenomen door regelmatig om te gaan met anderen die deze techniek al gebruiken, wat erop wijst dat kennis zich verspreidt via stabiele sociale netwerken en invloedrijke individuen. Het gaat niet alleen om of walvissen kunnen leren, maar hoe ze van elkaar leren.
Waarom dit belangrijk is
Dit is niet alleen maar een fascinerende gedragsfout; het is een teken van veerkracht. De culturele flexibiliteit van bultruggen kan van cruciaal belang zijn voor het overleven van voortdurende veranderingen in het milieu.
Zoals Ted Cheeseman, mede-oprichter van het burgerwetenschappelijk platform Happywhale, opmerkt, moeten natuurbehoudsinspanningen niet alleen rekening houden met de bevolkingsaantallen, maar ook met de gezondheid van het sociale gedrag dat een bevolking doet floreren.
De studie onderstreept dat het beschermen van walvispopulaties betekent dat hun vermogen om essentiële overlevingsvaardigheden te leren, aan te passen en door te geven aan generaties moet worden gewaarborgd.
