Nieuw onderzoek wijst op een mogelijk verband tussen de consumptie van bepaalde voedselconserveermiddelen en een verhoogd risico op het ontwikkelen van diabetes type 2 en kanker. Twee afzonderlijke onderzoeken, gepubliceerd in Nature Communications en The BMJ, analyseerden voedingsgewoonten en gezondheidsgegevens van meer dan 100.000 volwassenen in Frankrijk tussen 2009 en 2023. Deze bevindingen roepen belangrijke vragen op over de huidige voedselveiligheidsregelgeving en consumentenbescherming wereldwijd.
Conserveermiddelen: een tweesnijdend zwaard
Voedselconserveringsmiddelen worden veel gebruikt om de houdbaarheid van verpakte voedingsmiddelen te verlengen. Hoewel ze bederf voorkomen, hebben eerdere laboratoriumstudies gesuggereerd dat sommige conserveermiddelen cellen en DNA kunnen beschadigen. Dit nieuwe onderzoek versterkt deze zorgen en toont een statistisch significant verband aan tussen een hogere inname van conserveermiddelen en een verhoogd ziekterisico.
Kankerrisico: specifieke bewaarmiddelen die zorgwekkend zijn
Het BMJ -onderzoek identificeerde verschillende conserveermiddelen die geassocieerd zijn met een verhoogd risico op kanker. Kaliumsorbaat liet bijvoorbeeld een toename van 14% zien in het totale kankerrisico en een toename van 26% in borstkanker. Sulfieten werden in verband gebracht met een 12% hogere totale kankerincidentie. Andere conserveermiddelen, waaronder natriumnitriet, kaliumnitraat, totale acetaten en azijnzuur, lieten ook verhoogde kankerassociaties zien bij hogere consumenten.
Uit het onderzoek bleek met name dat 11 van de 17 geanalyseerde conserveermiddelen niet verband hielden met kanker, wat erop wijst dat het risico niet universeel is voor alle additieven. De onderzoekers theoretiseren dat deze verbindingen de immuun- en ontstekingsroutes kunnen verstoren, wat mogelijk de ontwikkeling van kanker kan veroorzaken.
Diabetesrisico: een breder patroon
Uit het onderzoek van Nature Communications bleek dat er een sterke correlatie bestaat tussen de consumptie van conserveermiddelen en diabetes type 2. De algehele inname van conserveermiddelen ging gepaard met een 47% verhoogde incidentie van de ziekte. Specifiek vertoonden niet-antioxidante conserveermiddelen een verhoogd risico van 49%, terwijl antioxiderende additieven een toename van 40% lieten zien. Een hogere consumptie van 12 van de 17 onderzochte conserveermiddelen was gekoppeld aan een verhoogd risico op het ontwikkelen van diabetes type 2.
Deze studie is de eerste die het directe verband tussen conserveermiddelen en de incidentie van diabetes onderzoekt, en de bevindingen komen overeen met bestaand experimenteel bewijs over de schadelijke effecten van deze verbindingen.
Beperkingen en toekomstige stappen
Deze onderzoeken waren observationeel, wat betekent dat ze oorzaak en gevolg niet definitief kunnen bewijzen. Andere niet-gemeten factoren kunnen ook bijdragen aan de waargenomen correlaties. De grote steekproefomvang en de gegevensverzameling op lange termijn (14 jaar) versterken echter de bevindingen.
De onderzoekers bevelen een herevaluatie van de voedselveiligheidsvoorschriften aan, waarbij fabrikanten worden aangemoedigd om onnodig gebruik van conserveermiddelen te beperken. Ze adviseren consumenten ook om voorrang te geven aan vers, minimaal bewerkt voedsel. Deskundigen zoals prof. William Gallagher van University College Dublin zijn het erover eens en merken op dat de individuele risico’s weliswaar bescheiden zijn, maar op populatieniveau aanzienlijk worden.
“Deze bevindingen onderstrepen de noodzaak van doorlopend onderzoek naar de langetermijneffecten van voedseladditieven op de gezondheid. Hoewel conserveermiddelen een doel dienen, moeten we die voordelen afwegen tegen de potentiële risico’s om de veiligheid van de consument te garanderen.”
Deze bevindingen vragen om grondiger onderzoek naar de veiligheid van levensmiddelenadditieven. Omdat ultrabewerkte voedingsmiddelen de moderne diëten domineren, is het begrijpen van de cumulatieve effecten van conserveermiddelen van cruciaal belang voor de volksgezondheid.
