Een opmerkelijk goed bewaard fossiel uit Duitsland heeft de oudst bekende afdruk van de reptielenhuid opgeleverd, inclusief wat volgens wetenschappers de cloaca van het wezen is – de enige opening die wordt gebruikt voor afval, voortplanting en het leggen van eieren. Het 290 miljoen jaar oude sporenfossiel biedt ongekend inzicht in de vroege evolutie van reptielen en hun anatomie.
Fossiele details en ontdekking
Het fossiel, genaamd Cabarzichnus pulchrus, werd gevonden in de Goldlauter-formatie van het Thüringer Woudbekken. Uit analyse blijkt dat het spoor werd achtergelaten door een klein reptiel, ongeveer 9,5 cm lang, tijdens de Perm-periode. De afdruk bewaart details van buikschubben, ledemaatstructuren en vooral de vorm van de cloaca.
Betekenis van de vondst
Dit fossiel is belangrijk omdat het behoud van zacht weefsel uit deze tijd buitengewoon zeldzaam is. De vorige oudste gefossiliseerde cloaca was afkomstig van een Psittacosaurus die 120 miljoen jaar oud was. C. pulchrus schuift dit record met meer dan 170 miljoen jaar terug, wat bevestigt dat cloacae aanwezig waren in vroege reptielen.
De opstelling van de cloaca in C. pulchrus is ook opmerkelijk: hij lijkt meer op die van moderne hagedissen, slangen en schildpadden dan op dinosaurussen of krokodillen. Dit suggereert dat vroege cloacale structuren van reptielen diverser waren dan eerder werd aangenomen.
Wat het fossiel ons vertelt
De C. pulchrus fossiel bewaart afdrukken van keratineschubben over het hele lichaam, wat bevestigt dat vroege reptielen vertrouwden op epidermale pantsering in plaats van benige platen. Sporenfossielen als deze zijn cruciaal voor het begrijpen van de evolutie van oude gewervelde dieren, omdat ze anatomische details vastleggen die botfossielen vaak missen.
De ontdekking benadrukt hoeveel we nog moeten leren over de vroege diversificatie van reptielen, en hoe zelfs ogenschijnlijk alledaagse details – zoals de achterkant van een reptiel – waardevolle inzichten in het verleden kunnen bieden.
