Een onlangs opgekomen zonnevlek, aangeduid als regio 4366, heeft de afgelopen 24 uur een spervuur van krachtige zonnevlammen ontketend, waaronder de sterkste uitbarsting in jaren. De gebeurtenis vergroot de mogelijkheid van een betere zichtbaarheid van de aurora op lagere breedtegraden, hoewel de exacte impact onzeker blijft.
Snelle groei en intense activiteit
Zonnevlek 4366 verscheen plotseling en is snel gegroeid, en beslaat nu ongeveer de helft van de zonnevlek die verantwoordelijk was voor de catastrofale Carrington Event van 1859 – de krachtigste geomagnetische storm in de geschiedenis. Tussen zondag en maandag (1-2 februari) vuurde de regio meer dan twintig fakkels af, waaronder minstens 23 M-klasse en vier X-klasse fakkels, het krachtigste type.
De piek vond zondag rond 18.57 uur EST plaats met een X8.1-vlam, de sterkste sinds oktober 2024, toen de zon een X9.0-vlam produceerde. Dit veroorzaakte onmiddellijk radiostoringen in de Stille Zuidzee en lanceerde een coronale massa-ejectie (CME) richting de aarde.
Bijna-ongeval, potentiële gevolgen
Het Space Weather Prediction Center (SWPC) voorspelt dat de CME waarschijnlijk op 5 februari de aarde zal passeren, maar een vluchtige klap is mogelijk. Als het verbinding maakt, kunnen geladen deeltjes levendige aurorae veroorzaken, die mogelijk verder naar het zuiden zichtbaar zijn dan normaal. Dit is het resultaat van de interactie van het magnetische veld van de zon met de atmosfeer van de aarde.
Waarom dit belangrijk is: zonnemaximum en ruimteweer
De activiteit van zonnevlekken volgt een cyclus van elf jaar, met een piek tijdens het ‘zonnemaximum’, wanneer de magnetische polen van de zon omdraaien. Deze periode brengt een verhoogde frequentie en intensiteit van de uitbarsting met zich mee. NASA heeft bevestigd dat we ons al ver in het zonnemaximum bevinden, met een verwachte hoge activiteit tot 2026.
De aurora-displays van mei 2024, die tot in het zuiden van Florida reikten, toonden het potentieel voor extreme gebeurtenissen aan. Die storm werd veroorzaakt door een langdurige zonnevlek die tijdens zijn levensduur bijna duizend zonnevlammen afvuurde.
Intensieve zonnestraling kan ook radiocommunicatie en GPS-systemen verstoren en zelfs satellieten beschadigen. De snelle groei en instabiliteit van de huidige zonnevlek maken verdere uitbarstingen waarschijnlijk, wat voortdurende monitoring rechtvaardigt.
De activiteit van de zon is cyclisch, maar deze perioden van piekintensiteit kunnen reële gevolgen hebben voor de technologie en infrastructuur op aarde.
De situatie is dynamisch en verdere updates zullen door de SWPC worden vrijgegeven naarmate de CME nadert.
