Om de mondiale klimaatdoelstellingen te halen moet de bouwsector de uitstoot van broeikasgassen drastisch terugdringen – met meer dan 90% in de komende twee tot vier decennia. Dit is niet alleen een kwestie van toekomstplanning; het is een cruciale vereiste om de opwarming van de aarde onder de drempel van 2°C te houden zoals vastgelegd in de Overeenkomst van Parijs. De uitdaging is enorm, gezien de huidige woningtekorten in de grote economieën, maar haalbaar.
De omvang van het probleem
Wereldwijd is de bouw verantwoordelijk voor 10 tot 20% van alle broeikasgasemissies, grotendeels als gevolg van de cementproductie. Veel steden en landen beschikken echter niet eens over fundamentele schattingen van hun bouwgerelateerde emissies. Deze leemte in kennis maakt effectieve planning onmogelijk. Een recent onderzoek door onderzoekers van de Universiteit van Toronto analyseerde 1.033 steden, waarbij een ernstig gebrek aan gegevens over de bouwemissies op gemeentelijk niveau aan het licht kwam.
Oplossingen: efficiëntie en materiaalkeuze
De oplossing ligt niet simpelweg in het overstappen op ‘groene’ materialen zoals hout. Hoewel hout de uitstoot kan verminderen in vergelijking met cement, hangt de duurzaamheid ervan af van optimistische aannames over de groei van de bosbouw. In plaats daarvan is prioriteit geven aan een efficiënt gebouwontwerp effectiever. Het verminderen van verspilde ruimte en onnodige structurele elementen kan de uitstoot aanzienlijk verlagen.
Bovendien moeten bouwemissies gedurende de gehele levenscyclus van een gebouw in aanmerking worden genomen, inclusief het operationele energieverbruik. Ontwerpen die natuurlijke ventilatie bevorderen en het energieverbruik minimaliseren, zijn cruciaal. De onderzoekers ontdekten dat steden aanzienlijke controle hebben over de uitstoot in de bouwsector, maar vaak niet over de middelen beschikken om deze effectief te meten en te beheren.
Heroverweging van de huisvestingsprioriteiten
Het voldoen aan de vraag naar woningen via eengezinswoningen zal steden over hun koolstofbudgetten heen duwen. Uit de analyse blijkt dat de nadruk ligt op meergezinswoningen als een efficiënter alternatief. Bovendien moeten landen de prioriteiten op het gebied van de bouw opnieuw evalueren. Canada zou bijvoorbeeld miljoenen nieuwe woningen kunnen huisvesten zonder de uitstoot te verhogen als het de olie- en gasinfrastructuurprojecten zou terugschroeven.
Het eindresultaat
Het terugdringen van de uitstoot door de bouw is niet onderhandelbaar als de wereld de doelstellingen van het Akkoord van Parijs wil halen. Steden hebben het vermogen om actie te ondernemen, maar moeten eerst hun uitstoot beoordelen en vervolgens radicale veranderingen doorvoeren in het ontwerp van gebouwen, materialen en algemene bouwprioriteiten. Zonder deze verschuiving zal zelfs het op nul zetten van andere sectoren de gevaarlijke opwarming niet kunnen voorkomen.
