Alfred Russel Wallace to nie tylko przypis w historii Darwina. Mniej więcej w tym samym czasie niezależnie doszedł do tego samego wniosku na temat ewolucji. Dowody na to nie pochodzą z laboratorium ani ogrodu w Anglii. Pochodzili z wilgotnych, pełnych owadów dżungli Archipelagu Malajskiego.
Wallace spędził kilka lat na mapowaniu rozmieszczenia geograficznego zwierząt, które tam żyły. Zauważył coś dziwnego. Stworzenia po drugiej stronie wyimaginowanej granicy są podobne do gatunków azjatyckich. A po drugiej stronie? Przypominają australijskie torbacze i stekowce. To nie jest wypadek. To był naturalny wzór.
Narysował linię.
Tak pojawiła się tzw. Linia Wallace’a.
Dlaczego linia Wallace’a ma dziś znaczenie
Większość ludzi myśli o ewolucji jako o powolnym procesie wewnętrznym. Darwin postrzegał dobór naturalny jako mechanizm zmieniający gatunki w czasie. Wallace skupił się na geografii. Jego badania pokazują, że bariery fizyczne, takie jak oceany, góry i pustynie, odgrywają ważną rolę w rozwoju i utrzymaniu izolacji gatunków.
Linia Wallace’a to nie tylko kropka na starej mapie. To rzeczywista, obserwowalna granica w Indonezji. Widać podział wód pomiędzy Bali i Lombok. Zwierzęta Bali są azjatyckie. Po drugiej stronie wąskiej cieśniny znajduje się wyspa Lombok, której zwierzęta są w całości australijskie. Szerokość tego akwenu wynosi zaledwie 35 kilometrów, ale to wystarczy, aby zapobiec migracji przez miliony lat.
Jak odkrycia Wallace’a zmieniły naukę
Przed Wallace’em naukowcy na ogół wierzyli, że gatunki są niezmienne. Kreacjoniści opowiadają się za ideą konkretnego stworzenia w określonym miejscu. Teoria Darwina dotycząca wspólnego pochodzenia była radykalna. Dane Wallace’a to potwierdzają, ale podkreślają pewien stopień izolacji od otoczenia.
Jego badania pokazują, że:
– Rozmieszczenie gatunków jest związane z historycznymi powiązaniami lądowymi.
– Bariery tworzą różne ścieżki ewolucyjne.
– Archipelag Malajski jest naturalnym laboratorium do badań biogeografii.
Nie tylko wspierał ewolucję. Dało mu to podstawę geograficzną. To wyjaśnia, gdzie ewolucja zachodzi różnie w zależności od lokalizacji.
Dziedzictwo granicy
Linia Wallace’a jest nadal w użyciu. Biolodzy używają go do wyjaśnienia, dlaczego pewne gatunki są obecne na jednym obszarze, a nieobecne na innym. Przypomina nam to, że geografia determinuje biologię. Nie da się zrozumieć zwierząt Azji Południowo-Wschodniej bez zrozumienia poruszających się pod nimi płyt tektonicznych, wahań poziomu morza i granic wyznaczonych na długo przed tym, zanim człowiek zaczął rysować mapy.
Dzieło Wallace’a jest podobne do dzieła Darwina, ale też od niego różne. Darwin dostarczył mechanizm. Wallace dostarczył mapę. Bez tej mapy trudno byłoby zastosować teorię ewolucji w realnym świecie.
Ta linia nadal istnieje. Zwierzęta nie przekraczały go od tysięcy lat. Ta separacja nadal jest świadectwem mocy izolacji w kształtowaniu życia.
