Jacopo Peri nie tylko pisał muzykę. Na zawsze zmienił jej brzmienie. Urodzony w 1561 roku w Rzymie lub pobliskiej Florencji, ten włoski kompozytor stał się architektem nowego rodzaju dramatu wokalnego. Zmarł we Florencji w 1633 roku, pozostawiając po sobie dziedzictwo, które zmieniło cały bieg muzyki zachodniej.
Zanim został pionierem, Peri był po prostu pracującym muzykiem. Karierę rozpoczął pod patronatem Cristofano Malvesi we Florencji. Już w roku 1583 opublikował dzieła instrumentalne i madrygały. Pracował jako organista i śpiewak, uzyskując w 1588 roku stabilną pozycję na potężnym dworze Medyceuszy. Później jego reputacja wzrosła tak bardzo, że około 1600 roku nawiązał kontakt z dworem w Mantui. Współcześni zauważyli, że był nie tylko kompozytorem. Był utalentowanym śpiewakiem i mistrzowskim graczem na chitarronie, dużej lutni basowej.
Jak Jacopo Peri zrewolucjonizował wczesnobarokową operę
Wielka zmiana nastąpiła, gdy Peri rozpoczął współpracę z poetą Otavio Rinuccinim i innym muzykiem Jacopo Corsi. Ta grupa miała obsesję na punkcie jednego pomysłu: starożytnego greckiego dramatu. Wierzyli, że Grecy wystawiali swoje sztuki za pomocą pieśni. Chcieli odtworzyć tę prostotę. Było to bezpośrednie odrzucenie złożonej polifonii, która dominowała w renesansie.
Peri i jego krąg starali się naśladować emocjonalną siłę greckiego teatru. Chcieli muzyki, która służy tekstowi, a nie odwrotnie. Eksperyment ten doprowadził do powstania Daphne w 1598 roku. Większość uczonych zgadza się, że była to pierwsza opera. Muzyka do Daphne została w dużej mierze utracona, co jest tragedią. Ale Peri na tym nie poprzestała.
W 1600 roku on i Rinuccini przedstawili Eurydykę. Jest to pierwsza opera, do której zachowała się cała muzyka. Jest to ważny dokument pozwalający zrozumieć, jak rozwinął się dramatyczny styl wokalny. Premiera była wielkim wydarzeniem. Co więcej, rywal Periego na dworze, Giulio Caccini, również przyczynił się do powstania muzyki do tego samego przedstawienia. Styl Caccini był inny – bardziej ozdobny, bardziej melodyjny. O koronę tej nowej formy sztuki rywalizowało dwóch kompozytorów.
Dlaczego twórczość Jacopo Periego jest nadal ważna dzisiaj
Podejście Peri było rygorystyczne. Miał charakter monodyczny, czyli jedna linia wokalna z prostym akompaniamentem. Stanowiło to wyraźny kontrast w stosunku do gęstych, przeplatających się głosów wcześniejszych kompozytorów. Opowiadała się za tymi zmianami Florentine Camerata, grupa intelektualistów, w skład której wchodzili Giovanni Bardi i Vincenzo Galilei. Argumentowali, że muzyka powinna wyjaśniać emocje słów.
To nie było tylko ćwiczenie teoretyczne. To była praktyczna rewolucja. Kompozytorzy musieli wymyślić, jak stworzyć utwór recytatywny. Jak śpiewać wersety mowy, nie tracąc przy tym muzykalności? Peri położył pod to podwaliny. Teksty dostarczyła jego współpraca z Rinuccinim. Strukturę stworzyła aranżacja muzyczna.
Rezultatem jest styl, który może nieść historię. To nie był tylko zbiór piosenek. To był dramat. Ta innowacja rozprzestrzeniła się z Florencji. Inni kompozytorzy przyjęli i ulepszyli ten styl. Ale podstawowa idea pozostaje ta sama. Muzyka powinna służyć dramatowi.
„Eurydyka” Peri
