Zbyt długie siedzenie jest śmiertelne. Przynajmniej taki jest właśnie przerażający wniosek, który sam się nasuwa.
W nowym, zakrojonym na szeroką skalę badaniu przeanalizowano dane od ponad 91 000 osób. Przez dekadę. I odkryła wyraźny wzór: jeśli siedzisz dłużej niż pół godziny bez przerwy, wzrasta ryzyko śmierci z powodu raka. I nie tylko trochę. Niezbędny.
A potem jest już tylko gorzej.
Każda dodatkowa godzina ciągłej bezczynności zwiększa zagrożenie. Według nich ryzyko wzrasta o 10% z każdą godziną. Brzmi imponująco. Może nawet za dużo? Niektórzy eksperci są zakłopotani.
„Dobra wiadomość jest taka, że przerwanie siedzącego trybu życia nawet krótkim spacerem może mieć działanie ochronne”.
— Dr Frederick Ho, Uniwersytet w Glasgow
Badaniami kierował Ho. Podkreśla, że nawet niewielka aktywność ma znaczenie. Większość zaleceń zachęca nas do pocenia się, biegania lub podnoszenia ciężarów. To znaczy, mów o obciążeniach mocy. Ho sugeruje na chwilę zapomnieć o siłowni. Po prostu wstań. Wyprasuj pranie. Zmyć naczynia.
Czy prasowanie się liczy? Tak. Według badań zastąpienie godziny siedzenia prasowaniem zmniejsza ryzyko śmierci z powodu raka o 12%. Maszerować w umiarkowanym tempie przez pół godziny? Ryzyko spadnie o 8%. Czy pięć minut intensywnych ćwiczeń? Ryzyko zmniejszy się o imponujące 22%.
Czekaj, pięć minut sprintu jest bardziej efektywne niż godzina spokojnego marszu?
Ta część matematyki wydaje się dziwaczna. Badania sugerują, że zastąpienie zaledwie pięciu minut bezruchu pięcioma minutami ćwiczeń o wysokiej intensywności przynosi największe korzyści. Być może to adrenalina. Być może w naszych metodach pomiarowych. A może za bardzo komplikujemy sprawę z deską do prasowania.
Dane zebrano za pomocą urządzeń na nadgarstkach wolontariuszy biorących udział w brytyjskim projekcie Biobank. Dwanaście lat obserwacji. To solidna podstawa. Ale to jest badanie obserwacyjne. Patrzyli, ale nie przeszkadzali. Co oznacza, że nie da się udowodnić związku przyczynowego. Widzieli, że siedzenie i śmierć często towarzyszą sobie, ale niekoniecznie jedno jest przyczyną drugiego.
Profesor Kevin McConway nie był częścią zespołu badawczego. Wyniki uważa za interesujące. Ale wymaga to również dalszych badań. Prawdopodobnie wskazana jest standardowa akademicka ostrożność.
Taka jest rzeczywistość.
Siedzimy cały dzień. Piszemy, patrzymy na ekrany, istniejemy w fotelach. Trudno jest przerwać ten łańcuch. Wstawanie co trzydzieści minut wydaje się zakłóceniem. Nawet nieprzyjemne. Ale alternatywą jest siedzenie w ciszy i powolny, stały upadek.
Doktor Ho chce badań klinicznych. Chce osobistych rekomendacji. Nie abstrakcja „uprawiaj więcej sportu”. I szczegółowe instrukcje jak się poruszać.
Być może potrzebujesz spaceru. Być może trzeba będzie odkurzyć. Nie chodzi o konkretny ruch. Chodzi o to, żeby przerwać stagnację.
Twoje ciało nie wie, że jest 14:00. Myśli, że jest ścigany. Albo że ucieka przed lwem. Siedzenie nic mu nie mówi. Ruch mówi mu: na żywo.
Więc. Spójrz na swój zegarek. Czy byłeś bez ruchu przez pół godziny?
Jest duże prawdopodobieństwo, że właśnie to czytasz.
