Helder blauw. Donkergroen. Ze vermengen zich niet bepaald in de natuur. Maar vanuit de ruimte ziet Zuidoost-Utah eruit alsof iemand verf op een kaart heeft gemorst.
De foto toont helderblauwe “potasvijvers” vlak naast de kronkelende, donkergroene rondingen van de Colorado-rivier. Het is schokkend. En doelbewust.
De alchemie van kleur
Dit zijn geen zwemgaten. Het zijn zonne-verdampingsvijvers. Ongeveer 13 kilometer ten zuidwesten van Moab. Diep in het Colorado-plateau, een verhoogde rots die delen van Utah, Arizona, New Mexico en Colorado bedekt.
Er zijn er 23. Twee grote gebouwen met 400 hectare industriële verwerking. Ze maken kaliumchloride. Of potas. In deze weergave wordt het spul direct onder de vijvers gedolven en met kokend water weggepompt om mineraalrijke pekel te creëren. Die vloeistof reist vervolgens naar deze ondiepe poelen.
Hier is de truc. Werknemers voegen donkerblauwe kleurstof toe. Het zorgt ervoor dat het water meer zon absorbeert. Versnelt de verdamping. Maar de kleurstof verdampt ook. Terwijl het water krimpt, vervaagt het blauw. Wit volgt. Dan bruinen. Wat overblijft is gedroogd potaskristal. Klein, bruin, nuttig.
“De verschillende kleuren geven aan dat ze zich in verschillende stadia bevinden.”
Waarom moeite doen? Potas voedt gewassen. Het is het belangrijkste ingrediënt in kunstmest. Maar het gaat ook om medicijnen, cement, brandblussers en zelfs bier. Wie wist dat bier zoutmijnen nodig had?
De naam “potas” zelf is een erfenis. Pre-industriële boeren mengden houtas met water, kookten het in potten en verdampten het. “Potas.” Toen ze ontdekten dat kalium het magische ingrediënt was, behielden ze de naam. Wij zitten er nog steeds mee.
De kosten van de glans
Mijnbouw eist altijd zijn tol. Vernietiging van leefgebied. Lawaai. Potas is echter rommelig. Het laat afval achter. Natriumchloride. Klei. Hoge volumes ervan.
Dit zoute slib wordt in terpen opgestapeld of in residuenbassins gedumpt. Soms spoelt de regen het weg. In een artikel uit 2017 werd opgemerkt dat deze afvoer nabijgelegen waterwegen binnendringt. Het kan biologische gemeenschappen verwoesten. Breng schadelijke algenbloei tot stand. Rommelige dingen.
Heeft dit invloed op de Colorado-rivier? We weten het niet echt. Nog.
De groene vlek
De nabijgelegen rivier trekt zich niets aan van onze onwetendheid. Het is de zesde langste rivier in de VS en strekt zich 2.300 kilometer uit van de Colorado Rockies tot aan Mexico. Het heeft de Grand Canyon uitgehouwen. Dat is een goede truc.
Maar hier lijkt het groen. Waarom? Sediment. Veel ervan, zwevend in de stroom. Om dezelfde reden dat de zijrivier, de Groene Rivier, dezelfde tint heeft. Het is vies water. Essentieel, vies water.
De blauwe vijvers zitten rustig. De rivier stroomt verder. Je kunt niet zeggen wie zal winnen, maar het landschap is al veranderd.
Bekijk meer de aarde vanuit de ruimte. 👁️
