De gepensioneerde kippenboer Mihail Mihaisidis wilde een keermuur.
Gewoon een eenvoudige tuinaanleg in Kincumber, Australië.
Hij kocht een blok zandsteen uit een plaatselijke steengroeve. Bereid om het te snijden. Bereid om het te stapelen.
Toen draaide hij de steen om.
En zijn plannen mislukten.
Precies daar in de rots lag de onmiskenbare afdruk van een eeuwenoud dier. Het was geen trucje van het licht of een vreemde mineraalader.
Het had een ruggengraat. Het had ledematen. Het leek precies op iets dat ooit zwom.
“Zelfs een niet-expert kan zien dat het niet alleen maar een patroon is.”
Tientallen jaren lang lag deze vreemde steen opgeslagen in het Australian Museum nadat de familie hem had geschonken. Het kwijnde weg in het donker, naamloos, en nam alleen maar ruimte in beslag.
Toen gebeurde 2023.
Wetenschappers zijn er eindelijk in geslaagd het beest te beschrijven. Ze noemden het Arenaerpeton supin.
Het is een uitgestorven familielid van een amfibie. Specifiek een temnospondyl.
Zie het als een prehistorische salamander. Maar maak het een stuk grover. En smeriger.
Lachlan Hart, een paleontoloog van UNSW en het Australian Museum, wees op de overeenkomsten met de moderne Chinese reuzensalamander.
Oppervlakkig.
De vorm van het hoofd komt overeen. Maar kijk eens dichterbij. De ribben zijn enorm. De omtrek van het zachte weefsel laat een zwaar lichaam zien, niet zo strak als de nakomelingen van vandaag.
En de tanden.
Gnarstig.
Het had slagtandachtige slagtanden op de bovenkant van zijn mond. Enge dingen.
Zandsteen eet meestal fossielen
Dit is de reden waarom deze vondst krankzinnig is.
Fossielen in zandsteen zijn zeldzaam. Eigenlijk complete? Bijna onmogelijk.
Zandsteen vormt zich in dynamische omgevingen. Hoge zuurstof.
Hoge zuurstof betekent ontleding.
Meestal vallen lichamen uit elkaar voordat ze kunnen worden begraven. Aaseters verscheuren ze.
Je houdt dus maar één tand over. Misschien een geïsoleerd botfragment. Sporen.
Geen skelet.
Geen zacht weefsel.
Arenaerpeton is het enige bekende exemplaar in zijn soort. Het is volledig gearticuleerd.
Het hoofd zit nog steeds vast aan het lichaam.
Huidafdrukken bewaard in de gesteentematrix.
Matthew McCurry, ook van UNSW en het Museum, noemde het een van de belangrijkste fossielen uit New South Wales in dertig jaar.
“Een belangrijk onderdeel van het fossiele erfgoed van Australië”, zei hij.
Hij heeft geen ongelijk.
De onderzoekers hebben een theorie over hoe het overleefde.
Kalm water.
Koude of anoxische bodemstromingen. Geen enkele aaseter kon deze omstandigheden aan.
Het karkas bleef ongestoord liggen.
Het verval vertraagde. Tot een kruip.
Het sediment verzegelde de vorm voordat deze kon wegrotten.
Hart merkte op dat ze niet vaak kop-staartverbindingen vinden. En zacht weefsel? Nog zeldzamer.
Leven in het Sydney Basin vóór de dinosauriërs
Dit ding leefde 240 miljoen jaar geleden.
De Trias-periode.
De aarde begon net weer te ademen na de ‘Great Dying’, de ergste uitstervingsgebeurtenis ooit geregistreerd. Dinosaurussen hadden het nog niet overgenomen.
Australië was toen nog geen continent. Het zat vast aan het Gondwana-supercontinent en was ijskoud nabij de Zuidpool.
Arenaerpeton zwom door de zoetwaterrivieren van wat nu het Sydney Basin is.
Er werd op vis gejaagd. Met zijn slagtanden.
We hebben zijn staart niet.
Maar Hart schat dat het volledige dier ongeveer 1,2 meter lang was. Bijna 4 voet.
Groot voor een vroege Australische temnospondyl. Maar klein vergeleken met de reuzen die later kwamen.
Is grootte van belang in de evolutie?
Hert denkt van wel.
De laatste van deze jongens verdween 120 miljoen jaar later uit Australië. En tegen die tijd? Ze waren enorm.
De groep overleefde twee massale uitstervingsgebeurtenissen.
Misschien was groot worden de overlevingsstrategie.
Misschien bleef Arenaerpeton door klein te blijven voorlopig in de buurt.
Of misschien is het gewoon een mysterie dat we nog steeds niet hebben opgelost.
Het heeft jaren in een schuur gestaan voordat het een ster werd.
Een letterlijk verborgen juweeltje.
Dus de volgende keer dat u stenen voor uw tuin koopt?
Draai het eerst om. 👀
