Pups stierven op een Canadees eiland. Mysterieuze sterfgevallen. Kurkentrekkerwonden. Wetenschappers dachten jarenlang dat haaien de boosdoener waren.
Ze hadden het mis.
De moordenaars zijn mannelijke grijze zeehonden.
En ze eten hun eigen.
Het mysterie van de spiraalwond
Meer dan drie decennia lang werden de koloniën op Sable Island geplaagd door deze verwondingen. De merken waren onderscheidend. Spiraalvormig. Diep. Alsof er een boor doorheen was gegaan.
In 1992 documenteerden onderzoekers dit soort kannibalisme voor het eerst in Nova Scotia. Schotland volgde dit voorbeeld in 2016, waarbij directe observatie aantoonde dat mannetjes pups aten. Maar Sable Island bleef koppig stil. Niemand zag het daar gebeuren. Er is geen bewijs dat de specifieke spiraalvormige wonden verband houden met lokale predatie van zeehonden.
Tot nu toe.
Ooggetuigenverslag
De doorbraak vond plaats in 2024. Een volwassen mannetje viel een pup aan op Sable Island en iemand zag hem.
Het onderzoeksteam vertrouwde echter niet alleen op die waarneming. Ze gingen op zoek naar antwoorden. Ze onderzochten de huid en blubber van dode pups. De bijtsporen kwamen overeen met de tanden van grijze zeehonden. De klauwsporen passen ook.
De bevindingen verschenen begin februari in het tijdschrift Marine Mammal Science. Het team heeft ook dronebeelden uit 2023 opnieuw beoordeeld. Het was overtuigend. Tussen 2023 en 2025 waren volwassen grijze zeehonden actief bezig met het eten van jongen.
De cijfers waren onthutsend. Alleen al in 2024 hadden 765 pups die spiraalvormige littekens. Op één dag in 2025 vonden wetenschappers 359 dode pups.
Een piek? Misschien niet noodzakelijkerwijs. Het is waarschijnlijker dat ze net goed begonnen te kijken. Als je weet waar je naar op zoek bent, gaat het aantal lichamen omhoog.
Dus wie hebben we de schuld gegeven?
“We waren zeker opgelucht dat we een antwoord hadden”, zegt Damian Lidgard.
Hij is bioloog bij Fisheries and Oceans Canada en maakt deel uit van het onderzoeksteam. Jarenlang was de standaardveronderstelling predatie door haaien. Haaien maken soms mooie, zuivere sneden, maar nooit zijn haaien waargenomen die dit op Sable Island deden.
Gezien het patroon elders in Europa was de verschuiving in de hypothese geen verrassing. Het duurt nog maar even.
Maakt het uit?
Moeten we in paniek raken?
Waarschijnlijk niet.
Lidgard merkt op dat het eiland jaarlijks ongeveer 75.000 pups produceert. De tol van kannibalisme? Minder dan 1.000 doden.
De berekeningen wijzen niet op een ineenstorting. Het is een deuk. Geen doodsteek.
Er loeien geen alarmsignalen.
Maar er is een zorg.
Het zijn niet de grijze zeehonden zelf die de grootste zorg vormen. Het is op wie ze zich nog meer kunnen richten.
Mannelijke grijze zeehonden in Europa doden gewone zeehondenpups. Op Sable Island leven ook gewone zeehonden. Hun aantal is klein. Ze zijn al tientallen jaren aan het afnemen. Als de lokale mannetjes hun aandacht daarop gaan richten, kan dat rampzalig zijn.
“De productie van zeehondenjongen is erg klein”, zegt Lidgard. “Potentieel zorgwekkend.”
Ursula Siebert, onderzoeker aan de Universiteit voor Diergeneeskunde Hannover, is het daarmee eens. Ze merkt op dat grijze zeehonden over het algemeen opportunistische jagers op zeezoogdieren zijn. Als ze een gemakkelijk doelwit zien, zullen ze dat pakken.
De waarom-vraag blijft leeg
Dus waarom doen ze het?
Wij weten het niet.
Het is frustrerend onduidelijk. Het zou gewoon natuurlijk mannelijk gedrag kunnen zijn dat eindelijk gedocumenteerd wordt. Het zou geleerd kunnen worden.
Maar dat lijkt onwaarschijnlijk.
De populaties op Sable Island en Groot-Brittannië zijn genetisch en gedragsmatig geïsoleerd. Het komt zelden voor dat twee afzonderlijke groepen bij toeval tegelijkertijd dezelfde specifieke gewelddadige gewoonte bedenken.
Hypotheses zijn er in overvloed. De gegevens zijn schaars.
Misschien hebben ze honger. Misschien is het stress. Misschien is het precies wat grote, agressieve mannelijke zeehonden doen als ze zich vervelen.
Of misschien hebben we nog steeds niet genoeg gezien.
De wonden blijven. De zeehonden blijven eten. En we houden een foto over die maar half getekend is.
