Weg.
Dat is de status van de MAVEN-orbiter. In december verdween het. Niet met een knal. Gewoon een vlucht in de schaduw en de stilte.
NASA maakte op 3 juni bekend wat ze al wisten. Het ruimtevaartuig is onbereikbaar. Het draait al ruim elf jaar rond Mars. Langer dan gepland. Langer dan iedereen had gehoopt.
Op 6 december zag alles er normaal uit. MAVEN rondde de andere kant van de planeet af. Meestal verschijnt het twintig of dertig minuten later. Lekker weg kletsen. Deze keer kwam het niet terug. Een kort gegevensfragment vertelde het hele trieste verhaal. Het vaartuig begon te tuimelen. Snel. Toen waren de batterijen leeg. Er zit niets anders op dan afscheid te nemen.
Mike Moreau noemt het het verliezen van een dierbare. Misschien is dat hard. Misschien is het waar.
“Ik denk dat het team het verlies van een dierbare echt heeft meegemaakt…”
Wat het feitelijk deed
De wetenschap heeft hier plaatsgevonden. Goede wetenschap.
MAVEN volgde een atmosferische ontsnapping. Eigenlijk het langzame lek van de lucht van Mars in de leegte. Uit de gegevens bleek dat zonnestormen het lek verergeren. Grote energiestoten verwijderen gas.
Neem mei 2024. Een enorme ruimteweergebeurtenis. De sterkste in twintig jaar. Het rukte gas van de planeet. Creëerde gloeiende aurora’s. Mooie lichten, dodelijke wind.
Shannon Curry, de hoofdonderzoeker, zegt dat we het atmosferische verlies van Mars beter kennen dan dat van de aarde nu. Dat is een gewaagde bewering. En waarschijnlijk accuraat.
Er waren ook andere vondsten.
– Sputteren : geladen deeltjes raken neutrale atomen en slaan ze de ruimte in. Als een kanonskogel die in een plas spat.
– Stofstormen : de wereldwijde storm van 2018 heeft het waterverlies vergroot. Stof verbinden met de dood van oude oceanen.
– Röntgenstralen : MAVEN heeft signalen opgepikt van het zwarte gatensysteem Scorpius X-1. Onverwacht. Bruikbaar.
Wie wist dat een Mars-orbiter zwarte gaten kon bestuderen?
Het hielp Perseverance ook zichtbare aurorae op de grond vast te leggen. Nu kunnen we ons voorstellen wat astronauten zouden kunnen zien. Niet alleen gegevens. Licht.
De stille werker
Wetenschap is flitsend. Communicatie is saai. MAVEN deed beide.
Het fungeerde als een relais. Gegevens verzamelen voor rovers als Curiosity en Perseverance. Het behandelde ongeveer 8% van de estafettesessies. Maar 18% van het werkelijke datavolume.
Efficiënt? Ja. Slim? Absoluut. Er werd een nieuw coderingsschema gebruikt om meer informatie per contact te verkrijgen. Op een gegeven moment brak het het record van het zonnestelsel voor gegevensoverdracht in één sessie.
Nu is het netwerk stiller. Mars Odyssey en andere orbiters hebben hun schema verschoven om de speling op te vangen. Een nieuw telecommunicatienetwerk is gepland voor de jaren 2030. Maar dat voelt heel ver weg.
Waar het eindigt
MAVEN blijft in een baan om de aarde. Uitgestrekt. Dood gewicht.
Het zal pas vijftig of misschien wel honderd jaar duren. Uiteindelijk zal de atmosfeer het opvangen. Verbrand het. Geen bedreiging voor andere satellieten. Geen crashrisico.
De oorzaak van de val blijft een mysterie. Een micrometeoroïde? Een computerfout? We zullen het pas zeker weten als het eindrapport later dit jaar arriveert.
Maakt het uit hoe hij stierf?
Voor de ingenieurs die het hebben gebouwd, maakt het veel uit. Ze zijn opgebroken.
Als MAVEN een grafsteen krijgt, zegt Curry dat ze het grafschrift klaar heeft.
“Beste Mars-missie ooit.”
Op de een of andere manier geloof ik haar.
