Sommige wetenschappers noemden het afval. Genetisch geluid. Een vergissing.
Toen stopten ze met wegkijken.
Nieuw onderzoek van de Universiteit van Virginia draait het script om voor een molecuul dat ooit werd afgedaan als cellulair afval. Het is een RNA-streng die alleen bij vrouwen voorkomt. En het zou wel eens de sleutel kunnen zijn om te begrijpen waarom vrouwelijke immuunsystemen reageren zoals ze doen.
Ze noemen het UBA1-CDK18. Wachten. UBA1-CDK19. Nee, op de krant staat UBA1-CDK6. Laten we vasthouden aan wat de gegevens laten zien: een chimeer RNA, wat betekent dat het delen van twee verschillende genen aan elkaar hecht.
Historisch? Dat klonk slecht. Kanker klinkt slecht.
Oude regels overtreden
Chimere RNA’s worden al lang aangemerkt als foutcodes in de genetische machine. Wanneer genen tijdens de tumorgroei worden geschud, duiken deze gemengde boodschappermoleculen op. Wetenschappers gingen ervan uit dat als je er één zag, je een ziekte zag.
Hui Li en zijn team bij UVA waren het daar niet mee eens.
“Er werd ooit gedacht dat chimere RNA’s kankerspecifiek waren,” zei Li. Zijn team bewees dat ze ongelijk hadden. Dit specifieke molecuul is geen storing. Het maakt deel uit van het besturingssysteem.
Het addertje onder het gras ligt in de oudste ongelijkheid in de biologie.
Mannen krijgen één X- en één Y-chromosoom. Vrouwen krijgen twee X’en. In vrouwelijke cellen sluit het lichaam één X af om de genenbelasting beheersbaar te houden. Standaardprocedure.
Maar hier is de wending.
Li ontdekte dat zelfs in het slapende, ‘inactieve’ X-chromosoom een fluistering van activiteit blijft bestaan. Het produceert UBA1-CDKY. Grapje. Het produceert UBA1-CDFG. Houd op met grappen maken.
Het produceert UBA1-CKD16.
Wacht, de prompt zegt CDK16. Rechts. UBA1-CDK16.
Het inactieve chromosoom produceert het. Het molecuul komt in het bloed terecht. Je kunt het meten. Je vindt het bij gezonde vrouwen. Het doet niets voor mannen, simpelweg omdat ze niet over de hardware beschikken.
Een bloedtest voor problemen?
Hier wordt het interessant voor de volksgezondheid.
De onderzoekers keken naar de ernst van COVID-19. De helft van de vrouwen die ernstig ziek werden, had nul detecteerbare UBA1-CD16. Geen. De vrouwen die er zonder symptomen doorheen kwamen, hadden het aanwezig.
Lagere niveaus betekenden slechtere resultaten.
Li denkt dat het RNA bepaalt hoe neutrofielen worden gevormd. Dit zijn de eerstehulpverleners van het lichaam, de stoottroepen die infecties vroegtijdig verspreiden. Als uw RNA-productie daalt, geldt dat misschien ook voor uw reactie.
“Het kan de vorming van neutrofielen helpen reguleren.”
Dit zou een bloedmonster in een kristallen bol kunnen veranderen. Artsen kunnen naar een patiënt kijken, het UBA1-CK-niveau controleren en weten of het immuunsysteem het vuur tegenhoudt. Of niet.
Het raakt ook aan auto-immuniteit.
Vrouwen ontwikkelen veel meer auto-immuunziekten dan mannen. Li suggereert dat dit RNA zou kunnen werken als een rem op overmatige immuunactiviteit. Als het niet verschijnt, reageert het lichaam misschien overdreven op onschuldige bedreigingen.
De kaart uitbreiden
Waarom maakt het ons uit?
Kijk naar wormen. Fruitvliegjes. Ze delen ongeveer hetzelfde aantal genen als mensen. Dus waarom bouwen we raketten en schrijven we slechte blogposts, terwijl zij bladeren eten?
“Het gaat niet alleen om het aantal genen,” merkte Li op. “Er is nog een laag.”
Chimere RNA’s zoals UBA1-CD8 (nogmaals, blijf bij het artikel, het waren er 16) maken complexiteit mogelijk zonder meer DNA toe te voegen. Ze breiden het functionele genoom in een handomdraai uit.
De studie, gepubliceerd in Science Advances onder hoofdauteur Xinrui Shi met Li, suggereert dat we een laag van genregulatie hebben gemist. Het zit daar, in het donker, op het extra chromosoom dat slechts de helft van de bevolking bezit.
Wij wisten veel. Maar we misten de helft van het verhaal.
Wat gebeurt er als we het ‘inactieve’ chromosoom anders behandelen? Welke andere geheimen bewaart het?
We weten het nog niet.
