Het oude sprookje houdt stand. Repelsteeltje.
Je kent de regel. Vind de echte naam en jij krijgt de macht. Onderzoekers op het gebied van AI, geneeskunde en klimaatverandering negeren dit op eigen risico. Het klinkt mystiek, zeker. Maar namen vormen de perceptie. Dat hebben ze altijd gedaan.
Kijk naar ‘kunstmatige intelligentie’. Een angstaanjagend, grandioos label voor wat meestal alleen maar statistieken zijn die hun ding doen. “Machine learning” is accuraat, saai en veilig. Niemand raakt in paniek.
AI creëert drama. Onnodig drama.
Stigma is ook dodelijk. Daarom handelt de WHO snel. Coronavirus uit wuhan? Stigmatiserend, fout. Het werd dus covid-19. Monkeypox vervoerde soortgelijke bagage, in 2022 omgedoopt tot mpox om het oordeel weg te nemen.
De wetenschap corrigeert zichzelf uiteindelijk. Polycysteus ovariumsyndroom klopte nooit helemaal. Het waren niet alleen eierstokken, of alleen cysten. Nu is het polyendocrien metabolisch ovariumsyndroom. Een mondvol? Ja. Nauwkeurig? Eindelijk.
Maar niet elke oplossing blijft hangen.
“Broeikaseffect.” “Opwarming van de aarde.” Een tijdje goede namen, totdat de planeet niet meer alleen maar heet was en kapot begon te gaan. Dus zijn we overgestapt op ‘klimaatverandering’. Een breder net dat zowel overstromingen als branden opvangt.
“Netto nul”?
Die term brak. Volledig. Wat begon als een specifieke technische drempel voor emissies, werd een vaag doelwit voor politieke tegenstanders. Nu betekent het alleen maar ‘dat vervelende milieubeleid waar je het niet mee eens bent’. Zinloos lawaai.
Dus wat werkt eigenlijk?
Een naam heeft een duidelijk beeld in je hoofd nodig. Kunstmatige intelligentie wint het van machine learning omdat je de AI, de robot en de geest kunt visualiseren. Autoriteit helpt – mensen vertrouwen erop dat de WHO pandemieën een nieuwe naam geeft.
Maar vooral? Je hoeft alleen maar gedenkwaardig te zijn.
Is er iets onvergetelijker dan Repelsteeltje? Het struikelt over de tong. Het blijft in het oor.
Sommige nieuwe termen zijn onhandig. Ze mislukken omdat ze klinken als papierwerk en niet als concepten. De wetenschap heeft poëzie nodig, zelfs als het over de dood gaat.
Anders schreeuwen we alleen maar in de leegte, en niemand weet wat we roepen
